ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ҒЫЛЫМДАРЫ - СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКИЕ И ЮРИДИЧЕСКИЕ НАУКИ - SOCIO-ECONOMIC AND LEGAL SCIENCES · ӘОЖ 338.45(574) · Қазақша
Қазақстанның орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз етудегі жаңа индустрияландыру стратегиялары
Аңдатпа
Мақалада Қазақстанда 2010 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан жаңа индустрияландыру стратегияларының ел экономикасының орнықты дамуына ықпалы қарастырылады. Мемлекеттік бағдарламалық құжаттар мен ресми статистикалық деректерді талдау негізінде 2025 жылы өңдеуші өнеркәсіптің ЖІӨ-дегі үлесі (12,7%) алғаш рет тау-кен өндіру өнеркәсібінің үлесінен (11,9%) асып түскені, алайда экспорт шикізаттық сипатын сақтап отырғаны көрсетіледі. Авторлар бұл құбылысты «экспорттық тәуелділік парадоксы» деп атап, оның ықтимал себептерін талдайды және индустриялық саясаттың тиімділігін арттыру бойынша ұсыныстар береді.
Түйін сөздер: жаңа индустрияландыру, әртараптандыру, өңдеуші өнеркәсіп, шикізаттық тәуелділік, орнықты даму, индустриялық саясат
Әдебиеттер тізімі
- Zhelev P. Enhancing export diversification in resource-rich economies – policies and evidence from Kazakhstan [Электрондық ресурс] : MPRA Paper No. 104857. – Munich : University Library of Munich, 2019. – URL: https://mpra.ub.uni-muenchen.de/104857/ (қаралған күні: 09.11.2026).
- Yeo H., Mah J. S. Industrial policy and diversification in the economic development of Kazakhstan // Asian Journal of Social Sciences and Management Studies. – 2024. – Vol. 11, No. 2. – P. 32–40.
- Corden W. M., Neary J. P. Booming sector and de-industrialisation in a small open economy // The Economic Journal. – 1982. – Vol. 92, No. 368. – P. 825–848. – DOI: 10.2307/2232670.
- Rodrik D. Premature deindustrialization // Journal of Economic Growth. – 2016. – Vol. 21, No. 1. – P. 1–33. – DOI: 10.1007/s10887-015-9122-3.
- Назарбаев Н. Ә. Стратегия «Казахстан-2050»: новый политический курс состоявшегося государства : Послание Президента Республики Казахстан народу Казахстана, 14 декабря 2012 г. – Астана, 2012.
- Об утверждении Государственной программы индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2020–2025 годы : постановление Правительства Республики Казахстан от 31 декабря 2019 года № 1050 [Электрондық ресурс]. – URL: https://zakon.uchet.kz/rus/docs/P1900001050 (қаралған күні: 09.11.2026).
- О промышленной политике : Закон Республики Казахстан от 27 декабря 2021 года № 86-VII ЗРК [Электрондық ресурс]. – URL: https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z2100000086 (қаралған күні: 09.11.2026).
- Об утверждении Концепции индустриально-инновационного развития Республики Казахстан на 2021–2025 годы : постановление Правительства Республики Казахстан от 30 декабря 2021 года № 965 [Электрондық ресурс]. – URL: https://zakon.uchet.kz/rus/docs/P2100000965 (қаралған күні: 09.11.2026).
- Об утверждении Государственной программы поддержки и развития бизнеса «Дорожная карта бизнеса-2025» : постановление Правительства Республики Казахстан от 24 декабря 2019 года № 968 [Электрондық ресурс]. – URL: https://zakon.uchet.kz/rus/docs/P1900000968 (қаралған күні: 09.11.2026).
- Назван точный объем ВВП Казахстана за 2025 год [Электрондық ресурс] // Zakon.kz. – 2026. – 18 февраля. – URL: https://www.zakon.kz/finansy/6508328-nazvan-tochnyy-obem-vvp-kazakhstana-za-2025-god.html (қаралған күні: 09.11.2026).
- Муканова А. Обрабатывающая промышленность впервые опередила добычу сырья: как Казахстан меняет структуру экономики [Электрондық ресурс] // Azattyq Rýhy. – 2026. – URL: https://rus.azattyq-ruhy.kz/avtory/111603-obrabatyvaiushchaia-promyshlennost-vpervye-operedila-dobychu-syria-kak-kazakhstan-meniaet-strukturu-ekonomiki (қаралған күні: 09.11.2026).
- 1,9% ВВП: инвестиции в обрабатывающую промышленность Казахстана достигли максимума [Электрондық ресурс] // Inbusiness.kz. – 2026. – URL: https://www.inbusiness.kz/ru/last/1-9-vvp-investicii-v-obrabatyvayushuyu-promyshlennost-kazahstana-dostigli-maksimuma (қаралған күні: 09.11.2026).
- В Казахстане перевыполнен целевой показатель по выработке электроэнергии из ВИЭ [Электрондық ресурс] / Министерство энергетики Республики Казахстан. – 2026. – URL: https://www.gov.kz/memleket/entities/energo/press/news/details/1267234?lang=ru (қаралған күні: 09.11.2026).
- Выработка «чистой» электроэнергии выросла на 14% [Электрондық ресурс] // Kapital.kz. – 2025. – URL: https://kapital.kz/economic/136207/vyrabotka-chistoj-elektroenergii-vyrosla-na-14percent.html (қаралған күні: 09.11.2026).
- Внешняя торговля Казахстана в 2024 году [Электрондық ресурс] : аналитический обзор / Halyk Finance. – Алматы, 2025. – URL: https://halykfinance.kz/download/files/analytics/trade2024.pdf (қаралған күні: 09.11.2026).
- Казахстан обновил рекорд по экспорту нефти [Электрондық ресурс] // Bank.kz. – 2026. – URL: https://bank.kz/news/finansy-news/kazahstan-obnovil-rekord-po-eksportu-nefti/ (қаралған күні: 09.11.2026).
- Промышленность в январе–октябре 2025 года [Электрондық ресурс] : аналитический обзор / Halyk Finance. – Алматы, 2025. – URL: https://halykfinance.kz/download/files/analytics/prom_10M2025.pdf (қаралған күні: 09.11.2026).
Дәйексөз келтіру үлгісі
Аманжол Ж., Сарсенбаева А.Н. Қазақстанның орнықты экономикалық дамуын қамтамасыз етудегі жаңа индустрияландыру стратегиялары // Central Asian Scientific Journal. – 2026. – №4(32), Т. 2. – Б. 210–213.
CC BY 4.0 Мақала CC BY 4.0 лицензиясы бойынша ашық қолжетімді: оны авторлары мен мақалаға сілтеме көрсетіле отырып еркін оқуға, көшіруге және таратуға болады. Лицензия туралы толығырақ