WHO WAS LEFT BEHIND? EDUCATION AND FINANCIAL INCLUSION IN KAZAKHSTAN AND THREE CENTRAL ASIAN NEIGHBOURS, 2021-2024

Abstract

By 2024, 87% of adults in Kazakhstan had a financial account, more than in any of its Central Asian neighbours. I used the World Bank's Global Findex data for 2021 and 2024 to check whether this growth reached adults with only primary education or less, and compared Kazakhstan with Kyrgyzstan, Tajikistan and Uzbekistan. In Kazakhstan, account ownership in this group did not grow (61.9% in 2021 and 58.1% in 2024), while among adults with secondary education or more it rose from 84.3% to 91.2%. The same was true for digital payments and for saving any money. In the three neighbouring countries, account ownership among the less educated grew by 11 to 22 percentage points. The less educated group in Kazakhstan did change in one way: those who saved moved their savings into banks. The share of savers in this group who saved at a bank or similar institution rose from about 15% to about 47%, while in the more educated group it stayed at about 52%. The less educated group is small, around 13% of the sample, so the results have wide margins of error, and the widening of the gap between the two groups is not statistically certain. Still, the evidence suggests that Kazakhstan's high national average hides a group that the recent growth in financial services did not reach.

Keywords: financial inclusion, education, account ownership, saving, Global Findex, Kazakhstan, Central Asia

Аннотация

КТО ОСТАЛСЯ ПОЗАДИ? ОБРАЗОВАНИЕ И ФИНАНСОВАЯ ДОСТУПНОСТЬ В КАЗАХСТАНЕ И ТРЁХ СОСЕДНИХ СТРАНАХ ЦЕНТРАЛЬНОЙ АЗИИ, 2021–2024

К 2024 году финансовый счёт имели 87% взрослых жителей Казахстана — больше, чем в любой из соседних стран Центральной Азии. По данным Global Findex Всемирного банка за 2021 и 2024 годы проверено, коснулся ли этот рост взрослых с начальным образованием или ниже, а Казахстан сопоставлен с Кыргызстаном, Таджикистаном и Узбекистаном. В Казахстане доля владельцев счетов в этой группе не выросла (61,9% в 2021 году и 58,1% в 2024 году), тогда как среди взрослых со средним образованием и выше она увеличилась с 84,3% до 91,2%. То же касается цифровых платежей и наличия каких-либо сбережений. В трёх соседних странах доля владельцев счетов среди менее образованных выросла на 11–22 процентных пункта. Одно изменение в группе менее образованных в Казахстане всё же произошло: те, кто сберегал, перевели сбережения в банки. Доля сберегающих в банке или аналогичной организации в этой группе выросла примерно с 15% до 47%, тогда как в более образованной группе она осталась на уровне около 52%. Группа менее образованных невелика — около 13% выборки, поэтому погрешность результатов значительна, и увеличение разрыва между группами статистически не доказано. Тем не менее данные указывают, что за высоким средним показателем по Казахстану скрывается группа, до которой недавний рост финансовых услуг не дошёл.

Ключевые слова: финансовая доступность, образование, владение счётом, сбережения, Global Findex, Казахстан, Центральная Азия

Аңдатпа

КІМ ШЕТТЕ ҚАЛДЫ? ҚАЗАҚСТАН МЕН ОРТАЛЫҚ АЗИЯНЫҢ ҮШ КӨРШІ ЕЛІНДЕГІ БІЛІМ ЖӘНЕ ҚАРЖЫЛЫҚ ҚОЛЖЕТІМДІЛІК, 2021–2024

2024 жылға қарай Қазақстанның ересек тұрғындарының 87%-ында қаржылық шот болды — бұл Орталық Азиядағы көрші елдердің кез келгенінен көп. Дүниежүзілік банктің 2021 және 2024 жылдардағы Global Findex деректері бойынша бұл өсу бастауыш немесе одан төмен білімі бар ересектерді қамтыды ма деген сұрақ тексеріліп, Қазақстан Қырғызстан, Тәжікстан және Өзбекстанмен салыстырылды. Қазақстанда бұл топтағы шот иелерінің үлесі өспеді (2021 жылы 61,9% және 2024 жылы 58,1%), ал орта және одан жоғары білімі бар ересектер арасында ол 84,3%-дан 91,2%-ға дейін артты. Цифрлық төлемдер мен қандай да бір жинақтың болуы бойынша да жағдай осындай. Үш көрші елде білімі төмен адамдар арасындағы шот иелерінің үлесі 11–22 пайыздық тармаққа өсті. Қазақстандағы білімі төмен топта бір өзгеріс болды: ақша жинайтындар жинақтарын банкке көшірді. Бұл топта банкте немесе ұқсас ұйымда жинақ жасайтындардың үлесі шамамен 15%-дан 47%-ға дейін өсті, ал білімі жоғары топта ол шамамен 52% деңгейінде қалды. Білімі төмен топ шағын — іріктеменің шамамен 13%-ы, сондықтан нәтижелердің қателік шегі кең және топтар арасындағы алшақтықтың ұлғаюы статистикалық тұрғыдан дәлелденбеген. Дегенмен деректер Қазақстанның жоғары орташа көрсеткішінің артында қаржылық қызметтердің соңғы өсуі жетпеген топ бар екенін көрсетеді.

Түйін сөздер: қаржылық қолжетімділік, білім, шот иелену, жинақ, Global Findex, Қазақстан, Орталық Азия

Список литературы

1. World Bank. Global Findex Database 2025 [Electronic resource]. URL: https://databank.worldbank.org/source/global-financial-inclusion (accessed: 28.09.2026).
2. Demirgüç-Kunt A., Klapper L. Measuring financial inclusion: Explaining variation in use of financial services across and within countries // Brookings Papers on Economic Activity. 2013. Vol. 2013, No. 1. P. 279-340. DOI: 10.1353/eca.2013.0002.
3. Zins A., Weill L. The determinants of financial inclusion in Africa // Review of Development Finance. 2016. Vol. 6, No. 1. P. 46-57. DOI: 10.1016/j.rdf.2016.05.001.
4. Allen F., Demirguc-Kunt A., Klapper L., Martinez Peria M.S. The foundations of financial inclusion: Understanding ownership and use of formal accounts // Journal of Financial Intermediation. 2016. Vol. 27. P. 1-30. DOI: 10.1016/j.jfi.2015.12.003.
5. Lusardi A., Mitchell O.S. The economic importance of financial literacy: Theory and evidence // Journal of Economic Literature. 2014. Vol. 52, No. 1. P. 5-44. DOI: 10.1257/jel.52.1.5.
6. Cole S., Sampson T., Zia B. Prices or knowledge? What drives demand for financial services in emerging markets? // The Journal of Finance. 2011. Vol. 66, No. 6. P. 19331967. DOI: 10.1111/j.1540-6261.2011.01696.x.
7. Svyatov S.A., Bendyuk D.Yu. Financial inclusion: international experience and Kazakhstan case // Central Asian Economic Review. 2023. No. 2. P. 140-152. DOI: 10.52821/2789-4401-2023-2-140-152.
8. Klapper L., Singer D., Starita L., Norris A. The Global Findex Database 2025: Connectivity and financial inclusion in the digital economy. Washington, DC: World Bank, 2025. DOI: 10.1596/978-1-4648-2204-9.
9. Demirgüç-Kunt A., Klapper L., Singer D., Ansar S. The Global Findex Database 2021: Financial inclusion, digital payments, and resilience in the age of COVID-19. Washington, DC: World Bank, 2022. DOI: 10.1596/978-1-4648-1897-4.
10. World Bank. Global Findex: Methodology [Electronic resource]. URL: https://www.worldbank.org/en/publication/globalfindex/methodology (accessed: 28.09.2026).

Как цитировать

Tagimova A. WHO WAS LEFT BEHIND? EDUCATION AND FINANCIAL INCLUSION IN KAZAKHSTAN AND THREE CENTRAL ASIAN NEIGHBOURS, 2021-2024 // Central Asian Scientific Journal. – 2026. – No. 4(32), Vol. 1. – Pp. 44–50.