ДИНАМИКА ТУРИСТСКИХ ПОТОКОВ И ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИНФРАСТРУКТУРЫ ТУРКЕСТАНА: ОТ ЭКСТЕНСИВНОГО РОСТА К СМАРТ-УПРАВЛЕНИЮ

Аннотация

В статье исследуется динамика и структурные изменения туристских потоков в быстрорастущей культурно-познавательной дестинации на примере города Туркестан. На основе данных, официально предоставленных руководством многофункционального туристского комплекса «Karavansaray», проведен сравнительный макроанализ за 2024–2025 годы. Исследование базируется на оценке относительных показателей — средней загрузки средств размещения (Occupancy) и географической структуры прибытий, что позволило соблюсти принципы коммерческой конфиденциальности. Выявлено увеличение доли иностранных посетителей и устойчивый рост загрузки инфраструктурного ядра (с 38,9% до 47,7%). Обоснована необходимость внедрения дестинационных управляющих организаций (DMO) и технологий смарт-туризма для предотвращения овертуризма.

Ключевые слова: туристская дестинация, туристический поток, инфраструктура гостеприимства, Туркестан, комплекс Karavansaray, управление дестинацией (DMO), смарт-туризм, загрузка номерного фонда

Аңдатпа

ТҮРКІСТАННЫҢ ТУРИСТІК АҒЫНДАРЫНЫҢ ДИНАМИКАСЫ ЖӘНЕ ИНФРАҚҰРЫЛЫМ ТИІМДІЛІГІ: ЭКСТЕНСИВТІ ӨСУДЕН СМАРТ-БАСҚАРУҒА

Мақалада қарқынды дамып келе жатқан мәдени-танымдық дестинациядағы туристік ағындардың динамикасы мен құрылымдық өзгерістері Түркістан қаласы мысалында зерттеледі. «Karavansaray» көпфункционалды туристік кешенінің басшылығы ресми ұсынған деректер негізінде 2024–2025 жылдарға салыстырмалы макроталдау жүргізілді. Зерттеу салыстырмалы көрсеткіштерді — орналастыру орындарының орташа толымдылығын (Occupancy) және келушілердің географиялық құрылымын бағалауға негізделген, бұл коммерциялық құпиялылық қағидаттарын сақтауға мүмкіндік берді. Шетелдік келушілер үлесінің артуы және инфрақұрылымдық ядро толымдылығының тұрақты өсуі (38,9%-дан 47,7%-ға дейін) анықталды. Овертуризмнің алдын алу үшін дестинацияны басқару ұйымдарын (DMO) және смарт-туризм технологияларын енгізу қажеттігі негізделді.

Түйін сөздер: туристік дестинация, туристік ағын, қонақжайлылық инфрақұрылымы, Түркістан, Karavansaray кешені, дестинацияны басқару (DMO), смарт-туризм, нөмір қорының толымдылығы

Abstract

TOURIST FLOW DYNAMICS AND INFRASTRUCTURE EFFICIENCY IN TURKISTAN: FROM EXTENSIVE GROWTH TO SMART MANAGEMENT

The article examines the dynamics and structural changes of tourist flows in a fast-growing cultural and educational destination, using the city of Turkistan as a case study. A comparative macro-analysis for 2024–2025 was carried out on the basis of data officially provided by the management of the Karavansaray multifunctional tourist complex. The study relies on relative indicators — the average occupancy of accommodation facilities and the geographical structure of arrivals — which made it possible to respect commercial confidentiality. The share of foreign visitors increased, and the occupancy of the core infrastructure grew steadily (from 38.9% to 47.7%). The study substantiates the need to introduce destination management organisations (DMO) and smart-tourism technologies to prevent overtourism.

Keywords: tourist destination, tourist flow, hospitality infrastructure, Turkistan, Karavansaray complex, destination management (DMO), smart tourism, room occupancy

Список литературы

1. Buhalis D. Marketing the competitive destination of the future // Tourism Management. — 2000. — Vol. 21, No. 1. — P. 97–116.
2. Butler R.W. The concept of a tourist area cycle of evolution: Implications for management of resources // Canadian Geographer. — 1980. — Vol. 24, No. 1. — P. 5–12.
3. Management of Tourism Flows in Destinations. – Madrid: UN Tourism (UNWTO), 2024. – 112 p.
4. Ivars-Baidal J.A., Celdrán-Bernabeu M.A., Mazón J.N. Smart destinations and the evolution of ICTs: a new scenario for destination management? // Current Issues in Tourism. – 2022. – Vol. 25(10). – P. 1581-1600.
5. Об утверждении Концепции развития туристской отрасли Республики Казахстан на 2023-2029 годы: Постановление Правительства Республики Казахстан от 28 марта 2023 года № 262. – Текст: электронный // Электронное правительство РК.

Как цитировать

Төлегенов Т.С. ДИНАМИКА ТУРИСТСКИХ ПОТОКОВ И ЭФФЕКТИВНОСТЬ ИНФРАСТРУКТУРЫ ТУРКЕСТАНА: ОТ ЭКСТЕНСИВНОГО РОСТА К СМАРТ-УПРАВЛЕНИЮ // Central Asian Scientific Journal. – 2026. – №4(32), Т. 1. – С. 10–13.