Central Asian
Scientific
Journal

ӘЛЕУМЕТТІК-ЭКОНОМИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚ ҒЫЛЫМДАРЫ - СОЦИАЛЬНО-ЭКОНОМИЧЕСКИЕ И ЮРИДИЧЕСКИЕ НАУКИ - SOCIO-ECONOMIC AND LEGAL SCIENCES · UDC 338.45:004(574.14) · Қазақша

Маңғыстау облысының өнеркәсіптік кәсіпорындарын цифрландыру және оның еңбек өнімділігіне әсері

  • Бекболатова Нұрсұлу Әсетқызы Ш. Есенов атындағы КТИУ, Ақтау, Қазақстан
Issue
No. 4(32), Vol. 2, 2026
Pages
224–230
Published
Nov 18, 2026
Download PDF

Аңдатпа

Мақалада Маңғыстау облысының өнеркәсіптік кәсіпорындарын цифрландырудың теориялық-әдіснамалық негіздері мен еңбек өнімділігіне әсері зерттеледі. Зерттеудің мақсаты – халықаралық ғылыми тәжірибені талдау негізінде өңірдегі өнеркәсіптік цифрландырудың тиімділігін арттыру бағыттарын анықтау. Жүйелік, салыстырмалы, институционалдық және статистикалық талдау әдістері қолданылды. Маңғыстау облысының өнеркәсіптік құрылымы мен 2020-2024 жылдардағы еңбек өнімділігінің динамикасы қарастырылды. Цифрландыру тиімділігінің технологиялық инвестицияларға, адами капиталға және инновациялық белсенділікке тәуелділігі негізделді. Нәтижесінде еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған өңірлік тұжырымдамалық модель ұсынылып, өндірісті автоматтандыру, цифрлық құзыреттерді дамыту және кәсіпорындарды технологиялық қолдау бойынша ұсыныстар әзірленді.

Түйін сөздер: цифрлық экономика, өнеркәсіпті цифрландыру, еңбек өнімділігі, Маңғыстау облысы, өңірлік экономика, мұнай-газ өнеркәсібі, өңдеу өнеркәсібі, цифрлық трансформация, технологиялық инновациялар, адами капитал

References

  1. Goldfarb A., Tucker C. Digital Economics // Journal of Economic Literature. – 2019. – Vol. 57, № 1. – P. 3–43. – DOI: 10.1257/jel.20171452. – URL: https://doi.org/10.1257/jel.20171452.
  2. Verhoef P. C., Broekhuizen T., Bart Y., Bhattacharya A., Dong J. Q., Fabian N., Haenlein M. Digital transformation: A multidisciplinary reflection and research agenda // Journal of Business Research. – 2021. – Vol. 122. – P. 889–901. – DOI: 10.1016/j.jbusres.2019.09.022. – URL: https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.09.022.
  3. Kraus S., Durst S., Ferreira J. J., Veiga P., Kailer N., Weinmann A. Digital transformation in business and management research: An overview of the current status quo // International Journal of Information Management. – 2022. – Vol. 63. – Art. 102466. – DOI: 10.1016/j.ijinfomgt.2021.102466.
  4. URL: https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2021.102466.
  5. Zhang T., Shi Z.-Z., Shi Y.-R., Chen N.-J. Enterprise digital transformation and production efficiency: Mechanism analysis and empirical research // Economic Research-Ekonomska Istraživanja. – 2022. – Vol. 35, № 1. – P. 2781–2792. – DOI: 10.1080/1331677X.2021.1980731.
  6. URL: https://doi.org/10.1080/1331677X.2021.1980731.
  7. Nucci F., Puccioni C., Ricchi O. Digital technologies and productivity: A firm-level investigation // Economic Modelling. – 2023. – Vol. 128. – Art. 106524. – DOI: 10.1016/j.econmod.2023.106524.
  8. URL: https://doi.org/10.1016/j.econmod.2023.106524.
  9. Tian M., Chen Y., Tian G., Huang W., Hu C. The role of digital transformation practices in the operations improvement in manufacturing firms: A practice-based view // International Journal of Production Economics. – 2023. – Vol. 262. – Art. 108929. – DOI: 10.1016/j.ijpe.2023.108929. – URL: https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2023.108929.
  10. Li S., Tian Y. How Does Digital Transformation Affect Total Factor Productivity: Firm-Level Evidence from China // Sustainability. – 2023. – Vol. 15, № 12. – Art. 9575. – DOI: 10.3390/su15129575.
  11. URL: https://doi.org/10.3390/su15129575.
  12. Guo X., Li M., Wang Y., Mardani A. Does digital transformation improve the firm's performance? From the perspective of digitalization paradox and managerial myopia // Journal of Business Research. – 2023. – Vol. 163. – Art. 113868. – DOI: 10.1016/j.jbusres.2023.113868. URL: https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2023.113868.
  13. Gómez-Bengoechea G., Jung J. The Matthew effect: Evidence on firms' digitalization distributional effects // Technology in Society. – 2024. – Vol. 76. – Art. 102423. – DOI: 10.1016/j.techsoc.2023.102423.
  14. URL: https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2023.102423.
  15. Amador J., Silva C. The impact of ICT adoption on productivity: Evidence from Portuguese firm-level data // Empirica. – 2025. – Vol. 52. – P. 863–884. – DOI: 10.1007/s10663-025-09652-4. – URL: https://doi.org/10.1007/s10663-025-09652-4.
  16. Lei Z., Wang D. Digital transformation and total factor productivity: Empirical evidence from China // PLOS ONE. – 2023. – Vol. 18, № 10. – Art. e0292972. – DOI: 10.1371/journal.pone.0292972.
  17. URL: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0292972.
  18. Liu W., Liu C., Luo J., Liu F. How does digital transformation promote total factor productivity? Strategy, technology, and application // Managerial and Decision Economics. – 2024. – Vol. 45, № 5. – P. 2739–2750. – DOI: 10.1002/mde.4155. – URL: https://doi.org/10.1002/mde.4155.
  19. QazIndustry. Қазақстан Республикасының индустриялық дамуының жекелеген көрсеткіштері: 2015–2024 жылдардағы өңірлік статистикалық бюллетень [Электрондық ресурс]. – 2025.
  20. URL: https://qazindustry.gov.kz/docs/otchety/1761224626.pdf.
  21. Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы. Қазақстан Республикасы өнеркәсібі жұмысының негізгі көрсеткіштері (2023–2025 жылдар) [Электрондық ресурс]. – URL: https://stat.gov.kz/industries/business-statistics/stat-industrial-production/publications/506338/.
  22. BCC Invest. Маңғыстау облысы: макроэкономикалық шолу – 2025 [Электрондық ресурс]. – 2025. – URL: https://www.bcc-invest.kz/storage/app/uploads/public/682/6cf/92a/6826cf92aae24948599340.pdf.
  23. Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі. Қазақстан Республикасының өнеркәсібінің жай-күйі туралы ұлттық баяндама. – Астана, 2025. – URL: https://qazindustry.gov.kz/images/docs/regdoc_kk--1766138792.pdf.
  24. OECD. Improving Framework Conditions for the Digital Transformation of Businesses in Kazakhstan. – Paris: OECD Publishing, 2023. – DOI: 10.1787/368d4d01-en. – URL: https://doi.org/10.1787/368d4d01-en.
  25. Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы. Маңғыстау облысы: өңірлік статистика және динамикалық көрсеткіштер [Электрондық ресурс].
  26. URL: https://stat.gov.kz/region/mangystau/.

How to cite

Бекболатова Н.Ә. Маңғыстау облысының өнеркәсіптік кәсіпорындарын цифрландыру және оның еңбек өнімділігіне әсері // Central Asian Scientific Journal. – 2026. – №4(32), Т. 2. – Б. 224–230.

CC BY 4.0 Open access under the CC BY 4.0 license: you may freely read, copy and share this article, giving credit to the authors and a link to it. About the license

Reviews of this article

Leave a review

Rate the article and share your opinion. Your review appears after moderation.

Rating